وجود فاعل مباشر مستند به أو باشد ، بلكه تمامى شؤون أو نيز مستند به فاعل حقيقي است وهر آن وجود وتمامى شؤون وجودي را به فاعل افاضه مىكند . چه فاعل مباشر عين تعلّق ووابستگى به اوست . د . اصالت ماهيت : ذهن آدمي هر واقعيت موجود را به دو جزء تحليل مىكند : 1 . جزئي كه باعث تمايز يك موجود از ديگر موجودات مىشود ؛ يعنى چيستى آن كه در اصطلاح « ماهيت » ناميده مىشود . 2 . جزئي كه مشترك ميان تمامى موجودات است ؛ يعنى هستى يك پديده كه در اصطلاح « وجود » ناميده مىشود . به عبارت ديگر : هر ممكنى زوجي است مركّب از ماهيت ووجود : « كلّ ممكن زوج تركيبي له ماهيّة ووجود » . حال سخن در اين است كه : آنچه كه در خارج وجود دارد يك چيز است ، در حالي كه در ذهن ما دو صورت از آن وجود دارد . از اين رو بايد يكى از اين دو مفهوم ذهني ، أصيل ومنشأ آثار خارجي باشد وديگر اعتباري ؛ يعنى آنچه كه در خارج تحقّق دارد يا مصداق حقيقي وبالذات وجود است ومصداق اعتباري وبالعرض ماهيت ويا بالعكس . البتة در بدو امر چهار احتمال ، قابل تصوير است : 1 . وجود وماهيت هر دو أصيل ومنشأ آثار خارجي باشند . 2 . هيچ يك أصيل نباشند . 3 . ماهيت أصيل باشد ووجود اعتباري . 4 . وجود أصيل باشد وماهيت اعتباري . امّا از ميان اين چهار فرض ، دو احتمال نخست محال است . چه احتمال اوّل مستلزم : الف . ثنويت نفس الأمرى « 1 » - اينكه هر موجود خارجي دو موجود باشد - بلكه مستلزم كثرت نفس الأمرى - اينكه موجود خارجي بىنهايت موجود باشد - « 2 »

--> ( 1 ) . Dualism . ( 2 ) . زيرا در صورتي كه وجود وماهيت هر پديده أصيل باشند ، آن‌گاه هر يك از آن وجود وماهيت ، داراى ماهيت ووجودي خاصّ خواهند بود ، واين تا بىنهايت ادامه خواهد داشت .